Sporządzenie umowy darowizny u notariusza

Zgodnie z art. 888 Kodeksu cywilnego przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Nieodpłatność świadczenia polega na tym, że darczyńca nie otrzymuje w zamian za swoje świadczenie jakiegokolwiek świadczenia od obdarowanego. Stąd też w dawniejszej literaturze trafnie nazywano darowiznę aktem szczodrobliwości.

Strony umowy darowizny a skutki podatkowe

Stronami umowy darowizny są darczyńca i obdarowany. Warto zauważyć, że w przypadku gdy do umowy darowizny dochodzi między członkami najbliższej rodziny tj. małżonkiem, zstępnymi, wstępnymi, pasierbami, rodzeństwem, ojczymem, macochą, następuje wówczas zwolnienie z podatku od spadków i darowizn.

Warunkiem zwolnienia darowizny od podatku od spadków i darowizn w przypadku jej dokonania między członkami najbliższej rodziny, jest zgłoszenie darowizny do Urzędu Skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego oraz w przypadku darowizny pieniędzy – udokumentowanie ich otrzymania przelewem na rachunek bankowy obdarowanego. Jednocześnie nie ma obowiązku zgłaszania darowizny dokonanej w formie aktu notarialnego. Gdy umowa darowizny zawierana jest w formie aktu notarialnego, to notariusz zawiadamia Urząd Skarbowy przesyłając wypis sporządzonej umowy, co zastępuje ww. obowiązek zgłoszenia darowizny przez strony tej umowy.

Przedmiot umowy darowizny

Przedmiotem darowizny mogą być rzeczy ruchome, nieruchomości, a także zbywalne prawa majątkowe. Świadczenie darczyńcy polega w szczególności na:

• przeniesieniu własności nieruchomości (np. mieszkania, działki, domu),
• przeniesieniu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu,
• przeniesieniu prawa użytkowania wieczystego,
• przelewie wierzytelności,
• zwolnieniu obdarowanego z długu lub przejęciu jego zobowiązania,
• zrzeczeniu się ograniczonego prawa rzeczowego bądź zmianie pierwszeństwa takiego prawa.

Wymagana forma umowy darowizny

Zgodnie z art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego, oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna dopiero wtedy, gdy przyrzeczone świadczenie zostało spełnione (np. rzecz została wydana obdarowanemu).

Ważne wyłączenie: Przepis ten nie ma zastosowania, jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy szczególne wymagają zachowania formy aktu notarialnego pod rygorem nieważności. Oznacza to, że darowizna nieruchomości, użytkowania wieczystego czy spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu zawsze wymaga formy aktu notarialnego, niezależnie od faktu wydania przedmiotu umowy obdarowanemu.

Dokumenty wymagane do sporządzenia umowy darowizny

Do przygotowania aktu notarialnego niezbędne jest dostarczenie do Kancelarii następujących dokumentów:

1. Dane stron umowy

• Dla osób fizycznych: ważny dokument tożsamości (dowód osobisty lub paszport), imiona, nazwiska, imiona rodziców, stan cywilny, numer PESEL, adres zamieszkania.
• Dla osób prawnych: numer KRS, umowa/statut spółki, uchwały odpowiednich organów (np. Zarządu lub Zgromadzenia Wspólników) wyrażające zgodę na dokonanie darowizny, jeżeli wymaga tego prawo lub statut.

2. Dokumenty potwierdzające tytuł prawny do przedmiotu darowizny

• Wypis aktu notarialnego (np. wcześniejsza umowa sprzedaży, darowizny, zniesienia współwłasności).
• Prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowany Akt Poświadczenia Dziedziczenia (w przypadku gdy darczyńca nabył przedmiot w drodze spadkobrania).
• W przypadku nieruchomości – aktualny numer księgi wieczystej.

3. Dokumenty podatkowe (jeżeli nabycie nastąpiło w drodze spadku lub darowizny po 1 stycznia 2007 roku)

• Zaświadczenie właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego potwierdzające, że nabycie przedmiotu darowizny przez darczyńcę było zwolnione z podatku, podatek został opłacony lub zobowiązanie podatkowe wygasło (zgodnie z art. 19 ust. 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn).