Podatki i opłaty sądowe pobierane przez notariusza
Planując wizytę w Kancelarii Notarialnej, warto pamiętać, że całkowity koszt dokonania czynności notarialnej składa się z dwóch głównych elementów: wynagrodzenia notariusza (taksa notarialna) oraz opłat i podatków pobieranych na rzecz Skarbu Państwa i sądów.
Zgodnie z art. 7 § 1 ustawy Prawo o notariacie, notariusz występuje jako płatnik – oznacza to, że ma ustawowy obowiązek obliczyć, pobrać od klienta, a następnie przekazać właściwym urzędom i sądom należne podatki oraz opłaty sądowe.
Podatek od spadków i darowizn
Przy umowach darowizny, nieodpłatnego zniesienia współwłasności czy nieodpłatnej renty/służebności zawieranych w formie aktu notarialnego, notariusz oblicza i pobiera podatek od spadków i darowizn.
Zwolnienie dla najbliższej rodziny (tzw. zerowa grupa podatkowa) – darowizny na rzecz małżonka, zstępnych (dzieci, wnuki), wstępnych (rodzice, dziadkowie), pasierba, rodzeństwa, ojczyma i macochy są całkowicie zwolnione z podatku. W przypadku aktu notarialnego notariusz sam dopełnia wszelkich formalności zgłoszeniowych przed urzędem skarbowym.
Zaświadczenie z urzędu skarbowego – w niektórych sytuacjach (np. przy sprzedaży lub darowiźnie nieruchomości nabytej wcześniej w drodze spadku czy darowizny) notariusz może dokonać czynności dopiero po przedstawieniu zaświadczenia z urzędu skarbowego potwierdzającego, że podatek został zapłacony, zobowiązanie wygasło lub nabycie było zwolnione z podatku.
Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC)
Notariusz pobiera podatek PCC m.in. przy umowach sprzedaży (np. nieruchomości, udziałów w spółce), umowach pożyczki, ustanowieniu hipoteki czy działach spadku.
Zakup nieruchomości – przy sprzedaży nieruchomości z rynku wtórnego podatek PCC wynosi zazwyczaj 2% wartości rynkowej przedmiotu umowy i jest pobierany od kupującego.
Zwolnienie na pierwsze mieszkanie – zgodnie z przepisami, zakup pierwszego mieszkania lub domu jednorodzinnego na rynku wtórnym przez osoby fizyczne może być zwolniony z podatku PCC.
Pobrany podatek PCC notariusz przekazuje na konto właściwego Urzędu Skarbowego.
Opłaty sądowe przy akcie notarialnym
Podstawę do pobierania opłat sądowych daje notariuszowi art. 7 § 2 ustawy Prawo o notariacie. Jeżeli wniosek o wpis do księgi wieczystej podlega opłacie sądowej, notariusz pobiera ją od wnioskodawców i zaznacza w akcie notarialnym jej wysokość. Od jej uiszczenia uzależnione jest sporządzenie aktu notarialnego, a notariusz musi przekazać ją właściwemu sądowi rejonowemu.
Kiedy notariusz ma obowiązek złożyć wniosek o wpis w księdze wieczystej?
Notariusz ma ustawowy obowiązek zawrzeć w akcie notarialnym wniosek o dokonanie wpisu w księdze wieczystej, jeżeli akt obejmuje:
przeniesienie, zmianę lub zrzeczenie się prawa ujawnionego w księdze wieczystej,
ustanowienie prawa podlegającego ujawnieniu w księdze wieczystej (np. hipoteki, służebności, użytkowania),
czynność przenoszącą własność nieruchomości lub prawo użytkowania wieczystego.
Wniosek o wpis w księdze wieczystej notariusz składa za pośrednictwem systemu teleinformatycznego w dniu sporządzenia aktu notarialnego. Następnie, w terminie trzech dni od złożenia wniosku, przekazuje do właściwego sądu rejonowego dokumenty stanowiące podstawę wpisu.
Podsumowanie kosztów
Oprócz podatków i opłat sądowych (które notariusz w całości przekazuje instytucjom państwowym), na końcowy koszt czynności składa się:
Taksa notarialna – wynagrodzenie notariusza ustalane indywidualnie na podstawie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej.
Podatek VAT (23%) – doliczany wyłącznie do taksy notarialnej.
Koszt wypisów aktu notarialnego – 6 zł + VAT za każdą rozpoczętą stronę.
Wszystkie opłaty publicznoprawne (podatki i opłaty sądowe) muszą zostać uiszczone przez klienta przed lub w momencie podpisania aktu notarialnego.